Jak Kontrolować Świadomie Swój Nastrój – Dopamina

Jak Kontrolować Świadomie Swój Nastrój – Dopamina

Każdy z nas miewa takie dni, kiedy nic mu się nie chce, nie potrafi się zmotywować do działania. Innego dnia z kolei jest w stanie „przenosić góry” i potrafi zrealizować wszystkie swoje zadania. Duża w tym rola neuroprzekaźnika nazwanego DOPAMINA. Tym razem kilka słów o niej i o tym w jaki sposób możemy zwiększyć jej poziom w naszym organizmie.

RÓŻNICE PŁCIOWE

Jedzenie słodyczy, picie alkoholu, granie w gry komputerowe – to najczęściej stosowane techniki poprawiania nastroju. Każdy ma swój własny sposób na jego polepszenie, jednak i w tym aspekcie istnieją różnice płciowe. Kobiety często decydują się na zakupy, zjedzenie smacznego posiłku, podczas gdy mężczyźni wolą grać w gry komputerowe lub pić alkohol.

Co łączy stan zakochania z jedzeniem pysznego deseru? Potwierdzono doświadczalnie, że uczucie zadowolenia związane z jedzeniem, zakochaniem, a nawet przyjmowaniem substancji psychoaktywnych wiąże się ze wzrostem wydzielania wspominanego neurohormonu.  Dla przykładu: smaczne jedzenie skutkuje wzrostem ilości wydzielanej dopaminy o około 50%, konsumpcja alkoholu o około 200%, a narkotyczne środki pobudzające (amfetamina) nawet o 1000%.

Czasami wystarczy zjeść coś smacznego, co pozwoli wprowadzić nas w  pozytywny nastrój i odprężyć się. Innym razem decydujemy się na suto zakrapianą alkoholem imprezę, by poprawić swój nastrój. Za taki stan odpowiada obniżony poziom dopaminy. Nasz organizm potrzebuje pomocy, aby utrzymać stan homeostazy, stąd nasze zapotrzebowania.

ROLA DOPAMINY W ORGANIZMIE

Jak wspomniano wcześniej,  dopamina jest głównym neuroprzekaźnikiem układu nagrody w mózgu. Odgrywa ważną rolę w kontroli motorycznej. Jej nieprawidłowe stężenie może być związane z chorobą Parkinsona lub pląsawicą Huntingtona. W pierwszym przypadku objawami są drżenie i zaburzenie równowagi, w chorobie Huntingtona są to ruchy przypominające wiercenie się.

DOPAMINA A NASZE ZACHOWANIE

Wspominany neuroprzekaźnik odpowiada za napęd behawioralny i stanowi podstawę motywacji do podjęcia działania. Osoby, które wyróżniają się dużą ilością dopaminy są nazywane „poszukiwaczami wrażeń”. Takie osoby poszukują przygód, nowych wyzwań i stymulacji. Są wytrwałe w realizacji zamierzonego celu, czerpią radość z nowych doznań i nie przejmują się porażkami. Przeciwna sytuacja ma miejsce u osób, które cierpią na niedobór dopaminy. Cechują się one niską skłonnością do działania, biernością i apatią. Takie osoby nie są w stanie zmotywować się, aby wstać z łóżka, umyć zęby czy dbać o regularność posiłków. Są to typowe objawy depresji, u podłoża której leży niski poziom wydzielanej dopaminy. To choroba, która ma podłożę nie tylko psychiczne, ale i biologiczne.

Badania sugerują, że dopamina działa już przed samym doświadczeniem przyjemności.  Odgrywa kluczową rolę w „zachęcaniu” do podjęcia działania. Ten neuroprzekaźnik pojawia się w naszym mózgu również, gdy skupiamy uwagę na nieznanym nam bodźcu. Jej wzmożone wydzielanie następuje, gdy musimy zmotywować się, aby zrobić coś nieprzyjemnego, co ostatecznie okaże się jednak korzystne. Na przykład, gdy musimy nauczyć się do trudnego kolokwium, materiału do opanowania jest dużo, wokół wiele ciekawszych opcji na spędzenie czasu, ale decydujemy się rozpocząć przygotowania do testu. Dopamina, która stymuluje nas do nauki przekazuje nam jasny komunikat: jeśli teraz się nauczysz, potem będziesz miał więcej czasu dla siebie i szybciej poczujesz ulgę.

ASPEKT HEDONISTYCZNY

Zdarza się, że wydzielania dopaminy przybiera patologiczny obraz. Taka sytuacja ma miejsce w uzależnieniach, kiedy to przyjemne skutki przyjmowania alkoholu są motywatorem do kompulsywnego poszukiwania bodźca związanego z nagrodą. Nadmiar tego neurohormonu w organizmie łączy się z zaburzeniami percepcji i obiektywnego odbioru rzeczywistości. Może skutkować zaburzeniami uwagi, a nawet halucynacjami lub urojeniami charakterystycznymi dla schizofrenii.

Dopamina pełni bardzo ważną rolę w procesie motywacji. Jej wydzielanie zapewnia nam doświadczanie przyjemności, ale co ważne także realizację celów i satysfakcję z ich osiągnięcia. Często kojarzona z doświadczaniem przyjemności, zwykle pomijana w omawianiu jej wkładu w nasz zapał do działania, czyli motywację. Jak widać ten neuroprzekaźnik potrafi połączyć przyjemne z pożytecznym. Jak widać ten neuroprzekaźnik potrafi połączyć przyjemne z pożytecznym.

Na podstawie:

http://www.neuropsychologia.org/dopamina-czasteczka-szczescia-i-motywacji

Magdalena Marchewka

Specjalista z zakresu psychologii.

Dodaj komentarz

Close Menu